به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی کرد امروز، دهگلان در قلب دشت لیلاخ قرار گرفته و بخش قابل‌توجهی از هویت منطقه با زندگی روستایی، کشاورزی، دامداری و طبیعت آن گره‌خورده است.

لیلاخ، سرزمینی که طبیعت و زندگی درهم آمیخته‌اند

دشت‌های گسترده و زمین‌های حاصلخیز در کنار ارتفاعات و مناطق کوهستانی، چهره‌ای متنوع به این منطقه بخشیده‌اند، تنوعی که برای گردشگری طبیعی و روستایی یک مزیت مهم محسوب می‌شود.

اما جذابیت لیلاخ فقط در چشم‌اندازهای طبیعی خلاصه نمی‌شود، روستاهای این منطقه هنوز بخش مهمی از سبک زندگی سنتی، زبان، پوشش، موسیقی، آیین‌ها و فرهنگ بومی را حفظ کرده‌اند و همین عناصر می‌تواند تجربه‌ای متفاوت برای گردشگری باشد که به دنبال مقصدی فراتر از شهرهای شلوغ و مناطق گردشگری تکراری است.

در واقع، گردشگری روستایی زمانی معنا پیدا می‌کند که مسافر فقط برای دیدن یک منظره وارد روستا نشود، بلکه با زندگی مردم، محصولات محلی، غذاهای بومی، صنایع‌دستی، کشاورزی و فرهنگ منطقه نیز ارتباط برقرار کند، ویژگی‌هایی که لیلاخ از بسیاری از آنها برخوردار است.

سدهایی که می‌توانند مقصد گردشگری شوند

یکی از ظرفیت‌های طبیعی دهگلان، مجموعه سدهای آبی شهرستان است، سد سورال از جمله مناطق طبیعی شناخته‌شده شهرستان است که در جنوب غرب دهگلان قرار گرفته و در کنار چشم‌انداز آبی، ظرفیت تفریحی و گردشگری دارد، منابع محلی نیز این محدوده را از مکان‌های مورداستفاده مردم منطقه برای گذران اوقات فراغت معرفی کرده‌اند.

در سوی دیگر، سد سنگ سیاه نیز از جاذبه‌های طبیعی دهگلان به شمار می‌رود، منطقه‌ای که برای تفرج و ماهیگیری موردتوجه مردم محلی قرار گرفته است، این ظرفیت‌ها اگر با ایجاد مسیرهای دسترسی مناسب، امکانات رفاهی، خدمات گردشگری، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و برنامه‌های محیط‌زیستی همراه شوند، می‌توانند از یک تفرجگاه محلی به مقصدی شناخته‌شده‌تر در گردشگری منطقه تبدیل شوند.

کوه‌هایی با روایت‌های تاریخی و افسانه‌های محلی

دهگلان فقط دشت و آب نیست، ارتفاعات منطقه نیز بخشی از هویت طبیعی و تاریخی لیلاخ را شکل داده‌اند، کوه هفت سواران، کوه پنجه‌لی، سرمه لی، خاتون شیشه‌ری و شیدا از جمله ارتفاعات شناخته‌شده منطقه هستند.

برخی از این مناطق علاوه بر ارزش طبیعی، با روایت‌های تاریخی و محلی نیز پیوند خورده‌اند و همین موضوع می‌تواند جذابیت آنها را برای گردشگری فرهنگی افزایش دهد، کوه پنجه علی نیز از جاذبه‌های طبیعی شهرستان محسوب می‌شود و می‌تواند در صورت معرفی مناسب، بخشی از مسیرهای طبیعت‌گردی منطقه باشد.

در کنار این ارتفاعات، منطقه «شیطان بازار» نیز از جلوه‌های متفاوت طبیعت دهگلان است، جایی که فرسایش طبیعی سنگ‌های آهکی در طول زمان، اشکال متفاوتی ایجاد کرده و چشم‌اندازی متفاوت به وجود آورده است.

روستاها، قلب گردشگری آینده لیلاخ

اگر قرار باشد گردشگری در دهگلان به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود، روستاها باید در مرکز این برنامه قرار بگیرند، روستاهایی مانند گزگزاره علیا و سفلی، در بخش بلبان‌آباد، نمونه‌ای از مناطقی هستند که در کنار فعالیت‌های کشاورزی، دامداری و باغداری، از طبیعت و باغ‌های چشم‌نواز برخوردارند.

این روستاها می‌توانند میزبان گردشگرانی باشند که به دنبال تجربه زندگی واقعی روستایی هستند، گردشگری که صبح خود را در کنار مزارع و باغ‌ها آغاز کند، با محصولات محلی آشنا شود، غذاهای بومی را تجربه کند و در نهایت بخشی از اقتصاد محلی را به حرکت درآورد.

در چنین الگویی، گردشگری فقط درآمد هتل‌ها و مراکز تفریحی نیست، نانوا، کشاورز، باغدار، دامدار، تولیدکننده صنایع‌دستی، صاحب اقامتگاه و حتی جوان روستا که راهنمای گردشگر می‌شود، می‌توانند از آن سهم داشته باشند.

از جاذبه طبیعی تا اقتصاد روستا

روز روستا و عشایر فرصتی است تا نگاه به روستا از محل تولید به مقصد زندگی، فرهنگ و گردشگری تغییر کند، دهگلان ظرفیت آن را دارد که گردشگری کشاورزی نیز در آن شکل بگیرد؛ به‌ویژه در فصل‌هایی که دشت لیلاخ از گندم‌زارها و مزارع رنگارنگ پوشیده می‌شود یا زمان برداشت محصولات مختلف فرا می‌رسد.

ترکیب کشاورزی، طبیعت، فرهنگ کردی، موسیقی، پوشش محلی، غذاهای بومی و چشم‌اندازهای روستایی می‌تواند یک بسته کامل گردشگری ایجاد کند؛ بسته‌ای که به‌جای اتکا به یک جاذبه منفرد، مجموعه‌ای از تجربه‌ها را در اختیار مسافر قرار می‌دهد.

فرصتی که نباید در جاذبه‌های خاموش بماند

واقعیت این است که بسیاری از ظرفیت‌های گردشگری دهگلان هنوز در سطح منطقه‌ای شناخته شده‌اند و برای تبدیل‌شدن به مقصد گردشگری گسترده‌تر، به معرفی حرفه‌ای، زیرساخت، سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی نیاز دارند، تجربه محورهای گردشگری اطراف سد سورال نیز نشان داده که حتی بهبود مسیر دسترسی می‌تواند زمینه استفاده بیشتر مردم از این مناطق را فراهم کند.

اکنون می‌توان با تدوین نقشه جامع گردشگری روستایی، شناسایی روستاهای مستعد، حمایت از اقامتگاه‌های بوم‌گردی، آموزش راهنمایان محلی، ایجاد بازارچه محصولات روستایی و معرفی جاذبه‌ها در رسانه‌ها و فضای مجازی، گام جدی‌تری برای استفاده از این ظرفیت برداشت.

روز روستا و عشایر، یادآوری این حقیقت است که روستا خود یک سرمایه بزرگ ملی است، لیلاخ نیز در کنار ظرفیت عظیم کشاورزی، گنجینه‌ای از طبیعت، فرهنگ، تاریخ و زندگی بومی را در اختیار دارد.

اگر این ظرفیت‌ها با برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری درست به گردشگری پیوند بخورد، می‌توان آینده‌ای را تصور کرد که گردشگر برای دیدن طبیعت، تجربه فرهنگ و لمس زندگی اصیل روستایی، راهی دهگلان و روستاهای لیلاخ شود، جایی که زمین، مردم و فرهنگ، هر سه با هم روایتگر یک مقصد تازه گردشگری هستند.