امیر علی کنعانی کارشناس مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی کردتودی، تحولات اخیر پیرامون تنگه هرمز بار دیگر این آبراه راهبردی را به یکی از اصلی‌ترین محورهای تقابل ایران و آمریکا تبدیل کرده است؛ تقابلی که اکنون تنها به عرصه نظامی محدود نیست و ابعاد اقتصادی، انرژی، کشتیرانی و دیپلماتیک آن نیز به‌صورت همزمان در حال گسترش است.

این کارشناس گفت: تنگه هرمز به دلیل قرار گرفتن در مسیر بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان، همواره یکی از مهم‌ترین نقاط راهبردی در معادلات امنیتی منطقه بوده است. 

وی بیان داشت: در روزهای اخیر، کاهش شدید تردد کشتی‌های تجاری در این آبراه و تهدیدهای متقابل میان ایران و آمریکا، نگرانی‌ها درباره آینده امنیت انرژی و حمل‌ونقل دریایی را افزایش داده است. گزارش‌های منتشرشده حاکی از آن است که حجم عبور کشتی‌ها از هرمز به‌شدت کاهش یافته و همین موضوع بر بازار جهانی انرژی نیز اثر گذاشته است.

 کنعانی خاطر نشان کرد: در چنین شرایطی، واشنگتن همزمان مسیر فشار اقتصادی را دنبال کرده و دامنه تحریم‌ها علیه ایران را افزایش داده است.

وی گفت: وزارت خزانه‌داری آمریکا طی روزهای اخیر تحریم‌های جدیدی را علیه بخش هوانوردی و شبکه‌های مرتبط با ایران اعمال کرده و همزمان فشار بر شبکه‌های مالی و تجاری مرتبط با صادرات نفت ایران را افزایش داده است.

کنعانی افزود: این وضعیت می‌تواند بر این نکته تأکید کند که راهبرد آمریکا صرفاً افزایش هزینه‌های اقتصادی برای ایران نیست، بلکه آمریکا تلاش دارد فشار اقتصادی را با اهرم‌های امنیتی و دریایی ترکیب کند تا در نهایت ایران را به پذیرش مجموعه‌ای از مطالبات سیاسی وادار کند.

وی بیان داشت: تنگه هرمز تنها یک موضوع نظامی یا دریایی نیست، بلکه به یک اهرم مهم در چانه‌زنی سیاسی تبدیل شده است، ایران از موقعیت جغرافیایی خود در شمال این آبراه برخوردار است و آمریکا نیز با حضور نظامی در منطقه و تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین و تأمین امنیت کشتیرانی، درصدد کاهش آثار این اهرم است.

وی گفت: تجربه ماه‌های اخیر نشان داده است که اعمال فشار اقتصادی لزوماً به معنای دستیابی سریع به اهداف سیاسی نیست. آمریکا در حالی تلاش می‌کند صادرات نفت ایران را محدود و هزینه مبادلات خارجی ایران را افزایش دهد که ادامه تنش در خلیج فارس می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی را برای بازار انرژی جهانی نیز به همراه داشته باشد.

کنعانی گفت: تداوم فشارها می‌تواند برای واشنگتن یک معادله دوگانه ایجاد کند؛ از یک سو، کاهش درآمدهای ارزی ایران و دشوارتر شدن تجارت خارجی، بخشی از اهداف تحریمی آمریکا را تأمین می‌کند و از سوی دیگر، تشدید بحران در تنگه هرمز می‌تواند قیمت انرژی را افزایش داده و اقتصاد کشورهای غربی و متحدان منطقه‌ای آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

این کارشناس خاطر نشان کرد: از سوی دیگر، ایران نیز تلاش دارد نشان دهد که فشار حداکثری الزاماً به تغییر محاسبات راهبردی ایران منجر نخواهد شد و مقام‌های ایرانی در روزهای اخیر بر این موضوع تأکید کرده‌اند که وضعیت تنگه هرمز با رفتار آمریکا و تحولات امنیتی منطقه ارتباط مستقیم دارد. 

وی عنوان داشت: تشدید تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی آمریکا نیز می‌تواند روند مذاکرات احتمالی را پیچیده‌تر کند چرا که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که تحریم‌ها از یک سو توان اقتصادی کشور هدف را کاهش می‌دهند، اما از سوی دیگر ممکن است مواضع سیاسی طرف مقابل را سخت‌تر کرده و زمینه را برای افزایش تقابل فراهم کنند.

وی افزود: تنگه هرمز در شرایط کنونی صرفاً یک گذرگاه دریایی نیست؛ بلکه به نقطه تلاقی سه مؤلفه مهم یعنی امنیت منطقه، اقتصاد جهانی و رقابت راهبردی ایران و امریکا تبدیل شده است.

کنعانی بیان داشت: آینده این آبراه تا حد زیادی به نحوه مدیریت تنش‌ها، میزان فشارهای آمریکا و تصمیم ایران درباره استمرار محدودیت‌های دریایی وابسته خواهد بود.

وی گفت: در چنین شرایطی، هرگونه محاسبه اشتباه از سوی طرفین می‌تواند دامنه بحران را از حوزه اقتصادی و سیاسی به یک رویارویی گسترده‌تر سوق دهد؛ موضوعی که همین حالا نیز با کاهش تردد کشتی‌ها، افزایش نگرانی درباره عرضه انرژی و تشدید اقدامات تحریمی، نشانه‌های آن در منطقه قابل مشاهده است.

انتهای خبر/