به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، ساختار متراکم از ویژگی‌های شاخص فرش بیجار بوده چون بافت آن به گونه‌ای است که نمی‌توان آن‌ را تا کرد اما این روزها آنچنان زیر پای مشکلات مانده که قدی خمیده به خود گرفته و برای احیای شهرت از دست رفته‌اش، نیازمند یاری است.

طی چندین دهه گذشته، قیمت گذاری‌های میلی بر روی هنر و دست رنج بافنده های فرش دستبافت بیجار گروس، موجب شده این هنر دست و ذوق هنرمندان این دیار، رفته رفته از دارچوب‌ها پر کشیده و به فراموش خانه، کوچ کند.

فرش بیجار در کنار قدمت تاریخی خود به علت کیفیت، طرح، رنگ به فرش آهنگی مشهور است اما به دلیل عدم توجه کافی بیش از هر هنر دیگری با مشکل مواجه شده و اکنون برای برون رفت از مشکلات نیازمند اجرای برنامه‌ای منسجم به منظور حمایت از هنرمندان این عرصه است.

سهراب جبارنیا، کار آفرین و تولید کننده فرش دستبافت سنتی بیجار گروس از بی مهری‌ها و کارشناسی بی علم و آگاهی برخی در مورد این فرش گلایه کرد و گفت: قیمت گذاری ناعادلانه و از روی عدم آگاهی موجب شده میل و علاقه به فرشبافی در بافندگان کم شود.

وی افزود: ایجاد یک کارگاه فرشبافی با گزینش زنان هنرمند و آشنا به فنون فرشبافی، طراحی و احیای دوباره نقشه‌های فرش و گلیم با نگاره‌های خاطره انگیزه اصیل گروسی، حمایت از بافندگان و رفع دغدغه ها و نیازهای اقتصادی آنها می‌تواند آینده این هنر را امیدی دوباره بخشد.

کار آفرین و تولید کننده فرش دستبافت سنتی بیجار گروس، یادآور شد: در این شرایط جنگی حاکم برکشور، تولید همچنان ادامه داد و اگر فرش به قیمت واقعی به فروش برود، هم دلگرمی برای بافنده دارد و هم می‌تواند در مخارج زندگی همیاری مطمئن برای خانواده به همراه داشته باشد چون فرشباف، یک هنرمند است که باید برای نمایش هنر و ذوق خود از بهترین مواد اولیه و ابزار ساخت بهره مند باشد.

جبارنیا ادامه داد: نخ، دار چوب و نقشه فرش، لازمه و نیاز اولیه هنرنمایی بافنده برای نمایش آنچه که در ذهن دارد است و هر چه کیفیت این مواد و ابزار بالا باشد، می‌تواند در پایان کار او، رخ نمایی کرده و ارزش واقعی خود را به نمایش بگذارد.

این کار آفرین تولید می گوید: از حدود سال ۷۴ تا ۹۴ به علت اشتغال به شغل دیگری، به صورت پاره وقت با فرش و مواد اولیه آن ارتباط داشتم ولی پس از بازنشستگی، تمام وقت و انرژی خود را صرف این هنر اصیل بیجار گروس کرده‌ام.

وی با بیان اینکه کمتر کسی در بیجار با نگاه تعصبی به اصالت فرش آهنین گروس وجود دارد، گفت: به شعاع ۲۵۰ کیلومتری از شهر بیجار، بیش از ۱۵۰ بافنده سنتی و حرفه ایی فرش با کارگاه ما ارتباط داشته و به فرشبافی اشتغال دارند.

جبارنیا با تشریح موانع و مشکلاتی زیادی برای رسیدن به این نقطه پشت سر گذاشته است، یادآور شد: با امید به آینده و رسیدن به آرزوها می‌توانیم با همت و تلاش به جلو گام برداریم که در همین راستا حمایت‌های مالی دولت در چند مرحله در قالب تسهیلات کمک حالمان شد.

این کارآفرین ادامه داد: تولید نخ خام، تهیه رنگ طبیعی، چله کشی، طراحی نقشه، تولید فرش و ساخت چارچوب در این کارگاه انجام می‌شود که از نظر کیفیت کار اطمینان خاطر بافندگان را جلب کرده است.

او افزود: ظلم زیادی به فرش و طراحی نقش و نگارهای زیبای آن در بیجار شده که در تلاش هستیم با همت فرشبافان اصیل گروسی، فرش گذشته را به چالش بکشیم و فرش واقعی که حاصل هنر و ذوق هنرمندان این دیار است را به نمایش بگذاریم.

جبارنیا گفت: طی سال‌ها فرش در سایر شهرهای استان کردستان هم تولید و به نام فرش بیجار به بازار عرضه شده که ضمن تخریب اصالت فرش بیجار موجب رکود فروش این فرش هم شده است.

وی یادآور شد: بافندگان این کارگاه همگی تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی هستند و هر سال عیدی و سنوات به صورت کامل و براساس مقررات اداره کار به آنها پرداخت شده و یک روز تاخیر در پرداخت دستمزدها نداشته‌ایم ضمن اینکه بافندگانی که به این حرفه اشتغال دارند یا بد سرپرست و یا سرپرست خانوارند که به این شغل و درآمد نیاز واقعی دارند.

رنگرزی هزار و یک رنگ

از دیگر میراث های ماندگار که در دیار گروس با قدمتی هم قدم فرش آهنین بیجار در این چرخ روزگار و به دور از ماشین آلات صنعتی، سنتی کار می کند، رنگرزی نخ با مواد اولیه طبیعی در شهر بیجار است، صنعتی که اگرچه سال‌ها در تحریم‌های ظالمانه زنده‌مانده است، امروز بازهم نشان داد که در شرایط جنگ تحمیلی نیز می‌تواند رونق خود را حفظ کرده و به زندگی با نگاه طراوت بخشی ادامه دهد.

زیبایی فرش آهنین بیجار در کنار نقش و نگار طراحان نقشه کشی، رنگرزی با استفاده از مواد طبیعی و سنتی نقش بسزایی در رنگ و لعاب فرش گروس دارد،  رنگرزی پشم و خامه که از مواد اولیه فرش، قالیچه و گلیم بافی محسوب می‌شود، به ۲ صورت سنتی و صنعتی انجام می شود که رنگهای گیاهی و سنتی شامل زاج سفید و سیاه، سولفات مس برای دندانه پشم استفاده می شود و رنگ های روناس، نیل، پوست گردو، اسپرک، برگ مو و گردو، سود پرک، سولفات تیره، قره قروت، پوست انار است.

منطقه کوهستانی بیجار گروس بهترین زیر ساخت طبیعی را برای رشد و نموی گیاهان رنگی و دارویی دارد زیرا دارای گیاهان متنوع با گل‌های رنگی است و با جمع‌آوری گل‌های این گیاهان در فصل بهار و تابستان از آن در تولید رنگ طبیعی در رنگرزی نخ بسیار مورد استفاده می‌گردد.

رنگرزی سنتی بیجار گروس در حوزه فرش، گلیم و گونی ‌بافی کاربرد دارد و با توجه به ساختار طبیعی آن، به الیاف و نخ آسیب نمی‌رساند و همچنین علاوه براستحکام، زیبای خاصی به محصولات مختلف تولید شده از نخ می‌دهد.

افزایش رنگ های شیمایی و ارزان قیمت در بازار موجب شده است که اصالت رنگ اصیل و طبیعی ضربه خورده و با کاهش متقاضیان رنگ طبیعی، بازار رنگرزی سنتی در کهن دیار گروس به سمت و سوی فراموشی گام بردارد.

کاهش شدید سود رنگرزی با رنگ طبیعی، کاهش متقاضیان و بافندگان به رنگرزی سنتی و گیاهی،  تمایل بازار فروش فرش به رنگ های جذاب صنعتی و شیمیایی،  موجب شده است که کسب درآمد در این حوزه به شدت کاهش یابد و بازار رنگهای مصنوعی روز به روز افزایش یابد.

نقش بیمه های عمر در دنیای پرخطر و پر هزینه امروز، از نان شب هم واجب تر شده است و تاثیر آن در امنیت شغلی و آرامش خانواده ها نیز بر هیچ کس پوشیده نیست، ایجاد کارگاه های فرش بافی بصورت سنتی،  می تواند اصالت فرش آهنین بیجار گروس را زنده نگهدارد و هم با استفاده از رنگ و تار و پود طبیعی و سنتی، بار دیگر توجه فعالان این بخش را به حفظ میراث گذشتان جلب نماید.

ایجاد کارگاه های آموزشی در شهرستان در حوزه هایی که بیجار گروس در آن نام و نشانی دارد، می تواند جوانان هنرمند بسیاری را به چنین حرفه هایی تشویق نماید و از نابودی و یا فراموشی میراث گران بهای مردمان گروس پیشگیری کرد.

بزرگ ‌ترین تهدید رنگرزی در سال‌های اخیر ورود رنگ‌های شیمیایی ارزان‌ قیمت به بازار است که هم موجب ضربه مهلک به فرش سنتی بیجار گروس می شود و هم به علت اینکه صنایع دستی کمتری در این زمینه نیاز به رنگرزی طبیعی دارند، این میراث ارزشمند روبه نابودی است.
 
 انتهای خبر/