به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی«کردتودی»، این سازه که به گفته مجری طرح حاصل حدود ۶ سال تحقیق و پژوهش است، در زمینی به مساحت ۲۰۰ مترمربع و در مدت حدود ۱۰ روز احداث شده و در طراحی آن استفاده از کابل‌های کششی، سامانه گرمایش مبتنی بر ژئوترمال و قابلیت توسعه کشت عمودی و هوشمندسازی مورد توجه قرار گرفته است.

مجری این طرح معتقد است استفاده از کشت عمودی می‌تواند ظرفیت تولید در زمین‌های کوچک را افزایش دهد و بهره‌گیری از سامانه‌های نوین مدیریت انرژی نیز در کاهش هزینه‌های تولید مؤثر باشد، همچنین بر اساس برآورد ارائه‌شده، هر واحد ۲۰۰ مترمربعی این گلخانه ظرفیت ایجاد اشتغال مستقیم برای حدود ۲ نفر را دارد.

با توجه به محدودیت زمین و افزایش هزینه‌های احداث و بهره‌برداری از واحدهای گلخانه‌ای، توسعه مدل‌هایی که بتوانند از فضای محدود بهره بیشتری بگیرند و زمان ورود سرمایه به مرحله تولید را کاهش دهند، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند در مسیر توسعه کشاورزی فناورانه مورد توجه قرار گیرد.

در ادامه، گفت‌وگوی تفصیلی خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کردامروز با محمود نظری مجری این طرح درباره ویژگی‌های سازه کششی، نحوه احداث، مدیریت انرژی، کشت عمودی، هوشمندسازی، اشتغال و نیازهای حمایتی این طرح را می‌خوانید.

کردامروز: این گلخانه چه تفاوتی با گلخانه‌های متداول دارد؟

نظری: تفاوت اصلی در طراحی و نوع سازه است. برخلاف گلخانه‌های کلاسیک که از سازه‌های متداول استفاده می‌کنند، ما در این طرح از سیستم سازه‌های کششی و کابل‌های کششی بهره گرفته‌ایم، در این مدل، نیرو و وزن واردشده به کابل‌ها به دو نقطه به زمین منتقل می‌شود و همین موضوع باعث شده سازه با طراحی متفاوت و وزن کمتر نسبت به برخی مدل‌های کلاسیک اجرا شود.

این طرح یک مدل دانش‌بنیان است که حاصل حدود ۶ سال تحقیق و کار پژوهشی است و برای نخستین بار در ایران ساخته شده است، بر اساس بررسی‌هایی که انجام داده‌ایم، نمونه مشابه این سازه را نیز در خارج از کشور مشاهده نکرده‌ایم.

کردامروز: یکی از نکات مهم در احداث گلخانه، زمان اجرای سازه است؛ این طرح در چه مدت ساخته شد؟

نظری: یکی از مزیت‌های این مدل، سرعت بالای اجرای آن است، ما این گلخانه را در حدود ۱۰ روز احداث کردیم و مراحل آزمون و خطای آن را نیز پشت سر گذاشتیم، این در حالی است که ساخت گلخانه‌های کلاسیک معمولاً بیش از سه تا چهار ماه زمان می‌برد و در برخی مدل‌ها ممکن است زمان احداث به ۶ ماه نیز برسد.

بنابراین یکی از اهداف ما این بود که زمان ساخت را به شکل قابل توجهی کاهش دهیم تا سرمایه‌گذار بتواند سریع‌تر وارد مرحله تولید شود و هزینه‌های ناشی از طولانی شدن فرآیند احداث نیز کاهش پیدا کند.

کردامروز: این مدل برای چه نوع زمین‌هایی مناسب‌تر است؟

نظری: این مدل می‌تواند برای زمین‌های کوچک و افرادی که سرمایه محدودی دارند، گزینه مناسبی باشد، یکی از مشکلات توسعه گلخانه‌های کلاسیک، نیاز به زمین و سرمایه قابل توجه است، اما ما تلاش کرده‌ایم سازه‌ای طراحی کنیم که امکان استفاده از زمین‌های کوچک را فراهم کند و سرمایه‌های خرد نیز بتوانند وارد حوزه تولید شوند.

گلخانه فعلی در زمینی به ابعاد ۱۰ در ۲۰ متر احداث شده است و اساساً در آن کشت خاکی را مدنظر قرار نداده‌ایم، هدف ما حرکت به سمت روش‌های نوین تولید، به‌ویژه کشت عمودی و استفاده حداکثری از فضای موجود است.

کردامروز: منظور شما از کشت عمودی چیست و چه ظرفیتی ایجاد می‌کند؟

نظری: در کشت عمودی، تولید فقط روی سطح زمین انجام نمی‌شود و می‌توان از ارتفاع و چندین لایه برای تولید استفاده کرد، در یک فضای ۲۰۰ مترمربعی، به جای اینکه تنها همان ۲۰۰ مترمربع سطح تولید داشته باشیم، می‌توانیم با استفاده از کشت عمودی چند سطح تولید ایجاد کنیم و ظرفیت تولید را چند برابر افزایش دهیم.

این موضوع برای مناطق و زمین‌هایی که با محدودیت مساحت مواجه هستند، اهمیت زیادی دارد و می‌تواند بهره‌وری از هر مترمربع زمین را افزایش دهد.

کردامروز: در بخش انرژی چه نوآوری‌هایی در این گلخانه به کار گرفته شده است؟

نظری: در بخش گرمایش و مدیریت انرژی، از سیستم مبتنی بر ژئوترمال استفاده کرده‌ایم، در این روش، هوا وارد چرخه‌ای می‌شود که از ظرفیت حرارتی زمین استفاده می‌کند و پس از گردش، هوایی که قرار است وارد گلخانه شود، از این سیستم عبور می‌کند.

برآورد ما این است که استفاده از این روش در فصل تابستان و زمستان می‌تواند حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی ایجاد کند، هدف اصلی این است که وابستگی گلخانه به انرژی مصرفی کاهش پیدا کند و هزینه تولید نیز پایین بیاید.

کردامروز: آیا این سازه قابلیت هوشمندسازی هم دارد؟

نظری: بله، یکی از برنامه‌های ما هوشمندسازی این گلخانه است، تلاش می‌کنیم کنترل بخش‌هایی مانند شرایط محیطی، آبیاری و سایر فرآیندهای تولید تا حد امکان به شکل هوشمند انجام شود، با این کار، هم دقت کنترل افزایش پیدا می‌کند و هم نیاز به دخالت مستقیم نیروی انسانی در بسیاری از فرآیندها کاهش می‌یابد.

اگر سیستم هوشمند و کشت عمودی در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند، می‌توان از یک فضای محدود، ظرفیت تولید بسیار بیشتری ایجاد کرد.

کردامروز: این طرح از نظر اشتغال چه ظرفیتی دارد؟

نظری: ما تلاش کرده‌ایم مدل گلخانه به گونه‌ای طراحی شود که در کنار ایجاد اشتغال، وابستگی آن به تعداد بالای نیروی انسانی کاهش پیدا کند، در شرایط فعلی، برای هر واحد ۲۰۰ مترمربعی، حدود دو نفر اشتغال مستقیم پیش‌بینی می‌کنیم.

رویکرد ما این نیست که برای افزایش تولید، صرفاً تعداد نیروی کار را افزایش دهیم؛ بلکه می‌خواهیم با استفاده از فناوری، هوشمندسازی و افزایش بهره‌وری، از نیروی انسانی موجود بهترین استفاده را داشته باشیم.

کردامروز: مهم‌ترین حمایت مورد نیاز برای توسعه این طرح چیست؟

نظری: مهم‌ترین موضوع، حمایت برای تکمیل و توسعه بخش‌های فناورانه طرح است، اگر امکان توسعه سیستم‌های هوشمند، کشت عمودی و کنترل خودکار فراهم شود، می‌توان ظرفیت تولید این مدل را به شکل قابل توجهی افزایش داد.

هدف ما این است که نشان دهیم حتی زمین‌های کوچک و سرمایه‌های محدود نیز می‌توانند وارد چرخه تولید شوند، اگر این مدل توسعه پیدا کند، علاوه بر افزایش بهره‌وری زمین و کاهش هزینه‌های انرژی، می‌تواند زمینه ایجاد واحدهای تولیدی کوچک، اشتغال و ورود سرمایه‌های خرد به بخش کشاورزی را فراهم کند.

انتهای خبر/