به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، خودکشی، در تعریف ساده، پایان‌دادن عمدی به زندگی توسط خود فرد است؛ اما این واژه، بسیار فراتر از یک تعریف پزشکی یا حقوقی است خودکشی اغلب آخرین حلقه زنجیره‌ای از رنج‌های انباشته، بحران‌های پنهان، احساس بی‌راهی و سکوت‌های طولانی است؛ سکوت‌هایی که گاهی سال‌ها در ذهن و روان فرد رسوب می‌کنند و در نهایت به تصمیمی دردناک و جبران‌ناپذیر می‌رسند. این پدیده، نه یک «انتخاب»، بلکه نتیجه برخورد پیچیده میان عوامل روانی، اجتماعی، اقتصادی و زیستی است؛ برخوردی که اگر زودتر دیده شود، اگر جدی‌تر شنیده شود، و اگر با همدلی بیشتری همراه شود، می‌تواند مسیر دیگری پیدا کند.

روز جهانی پیشگیری از خودکشی، فرصتی است برای مکث و نگاه دوباره به همین لایه‌های پنهان. این روز یادآور این حقیقت است که بسیاری از کسانی که درگیر بحران‌های روانی‌اند، در ظاهر زندگی عادی دارند؛ لبخند می‌زنند، کار می‌کنند، با دیگران معاشرت می‌کنند، اما در درون، با موجی از اضطراب، ناامیدی یا فرسودگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همین تضاد میان ظاهر و واقعیت، خودکشی را به یک بحران خاموش تبدیل کرده است؛ بحرانی که در سکوت شکل می‌گیرد و در سکوت جان می‌گیرد.

در جهان امروز، فشارهای اقتصادی، تنهایی، تغییرات سریع اجتماعی، فرسودگی شغلی و بحران‌های خانوادگی، همچون سایه‌ای گسترده بر سلامت روان انسان‌ها افتاده است. اما آنچه این بحران را خطرناک‌تر می‌کند، ترس از گفت‌وگو و انگ اجتماعی درباره مشکلات روانی است. بسیاری از افراد، درست در لحظه‌ای که بیش از همیشه نیازمند حمایت‌اند، از بیان درد خود واهمه دارند؛ واهمه‌ای که می‌تواند آنان را از مسیر کمک‌گرفتن دور کند.

روز جهانی پیشگیری از خودکشی، ما را به ساختن جامعه‌ای دعوت می‌کند که در آن صحبت درباره افسردگی، اضطراب یا ناامیدی، نشانه ضعف نباشد؛ مراجعه به روان‌درمانگر، امری طبیعی و قابل احترام باشد؛ و خانواده‌ها و دوستان، نخستین حلقه‌های حمایت باشند. ارتقای سواد سلامت روان، آموزش علائم هشداردهنده، و ایجاد شبکه‌های حمایتی در محیط‌های کاری، آموزشی و محلی، از گام‌های ضروری برای کاهش این آسیب است.

نقش رسانه‌ها نیز در این میان برجسته است رسانه‌ها

می‌توانند با روایت‌های دقیق، انسانی و مسئولانه، سکوت را بشکنند و آگاهی عمومی را افزایش دهند؛ روایت‌هایی که نه بحران را بزرگ‌نمایی می‌کنند و نه آن را پنهان، بلکه واقعیت را با زبان همدلی و مسئولیت اجتماعی بیان می‌کنند رسانه‌ها با تولید گزارش‌های تحلیلی، گفتگو با متخصصان و محتواهای آموزشی می‌توانند به شکل‌گیری فرهنگ پیشگیری کمک کنند.

اما فراتر از نهادها، نقش هر فرد نیز مهم است گاهی یک گفتگوی ساده، یک توجه کوچک، یا حتی یک پرسش صمیمانه می‌تواند نقطه آغاز نجات یک زندگی باشد. بسیاری از افراد در لحظه‌های بحرانی، تنها به یک نشانه کوچک از همدلی نیاز دارند؛ نشانه‌ای که به آنان یادآوری کند تنها نیستند و راه‌های دیگری نیز وجود دارد.

روز جهانی پیشگیری از خودکشی، یادآور این حقیقت است که پیشگیری از این بحران، یک مسئولیت مشترک است هیچ‌کس نباید در تاریکی بحران‌های روانی تنها بماند؛ و هیچ جامعه‌ای نباید نسبت به این بحران خاموش بی‌تفاوت باشد این روز، دعوتی است به آگاهی، همدلی و اقدام؛ اقدامی که می‌تواند جان‌ها را نجات دهد و امید را دوباره به زندگی‌ها بازگرداند.

نویسنده: حنیفه خالدی فعال رسانه‌ای